Πώς οργανώνουμε το διάβασμα; 

Ειρήνη I. Ζαννάκη
Φιλόλογος

Και φυσικά ένα από τα μεγάλα μας προβλήματα είναι το πώς θα διαβάσουμε.. Ξαφνικά διαπιστώνουμε ότι μέχρι τώρα διαβάζαμε χωρίς σύστημα ή ότι το σύστημα που είχαμε δεν μας καλύπτει πια. Παλιότερα είχαμε τη μαμά πάνω από το κεφάλι μας. Τώρα ;; Τώρα πρέπει να βρούμε το δικό μας τρόπο.

Και φυσικά τίποτα δε γίνεται με τρόπο μαγικό! Υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα και τεχνικές για την οργάνωση και την πορεία του διαβάσματός μας. Αν τα αξιοποιήσουμε κατάλληλα θα μπορέσουμε να διαβάσουμε με τρόπο αποτελεσματικό και να αποδώσουμε το μέγιστο των δυνατοτήτων μας

Ας δούμε μαζί μερικές τεχνικές που κάνουν το διάβασμα παιχνιδάκι!

Ποια είναι, λοιπόν, τα βήματα που ακολουθώ όταν κάθομαι να μελετήσω;  

  1. Αρχικά κάνουμε μια αναγνωριστική ανάγνωση του κειμένου προκειμένου να αποκτήσουμε μια γενική εικόνα του. Αποκτούμε μια εξοικείωση με τους τίτλους, τις εικόνες και τα διαγράμματα ή τους τύπους που τυχόν υπάρχουν. (έτσι, είμαστε σε θέση να εκτιμήσουμε το περιεχόμενο, τις απαιτήσεις και τη δυσκολία του)
  2. Στη συνέχεια περνάμε σε μια πιο προσεκτική μελέτη του κειμένου. Εδώ, προσπαθούμε  να κατανοήσουμε το κύριο νόημα και τις βασικές ιδέες που υπάρχουν. Μπορούμε κατά την ανάγνωση να υπογραμμίσουμε, να δημιουργήσουμε πλαγιότιτλους και να κρατήσουμε σημειώσεις. (επίσης, σημειώνουμε τυχόν απορίες ή δύσκολα σημεία). Επιλέξτε μολύβια, πολύχρωμα στυλό, υπογραμμιστές… μια όμορφη ή χαρακτηριστική εικόνα του βιβλίου σας είναι πιο δελεαστική στην επανάληψη και μας φέρνει στο νου αμέσως τα βασικά σημεία του κειμένου!!
  3. Επαναλαμβάνουμε την προσεκτική και ενεργητική ανάγνωση όσες φορές χρειαστεί, ώσπου να απομνημονεύσουμε το περιεχόμενο

Όταν δίνουμε εξετάσεις σε μεγάλο μέρος της ύλης ή σε όλη την ύλη ενός μαθήματος, ακολουθούμε και πάλι την ίδια διαδικασία προσπαθώντας να συγκρατήσουμε στο μυαλό μας τα κύρια σημεία. Δίνουμε όμως μεγαλύτερη έμφαση στις επαναλήψεις. Σημαντικό, επίσης, είναι το να χωρίζουμε την ύλη σε μικρότερες ενότητες.

Χρήσιμες συμβουλές για μια καλύτερη απόδοση:

  • Ξεκινάμε πάντα με τα πιο δύσκολα κεφάλαια. Έτσι, όταν φτάσουμε στο σημείο να κουραστούμε μας έχουν μείνει εύκολα αντικείμενα. Σκεφτείτε, άλλωστε, πως όταν αρχίζουμε από τα δύσκολα μας φεύγει το άγχος!!
  • Όταν η ύλη μας είναι μεγάλη σε έκταση δεν πανικοβαλλόμαστε. Τη χωρίζουμε σε μικρότερα κομμάτια και διαβάζουμε σταδιακά. Στο τέλος κάνουμε τη συνολική επανάληψη
  • Δεν προχωρούμε παρακάτω αν δεν έχουμε καταλάβει τα προηγούμενα. Να είστε σίγουροι ότι ένα κενό ή μια εκκρεμότητα που αφήσαμε θα εμφανιστεί σίγουρα μπροστά μας κάποια στιγμή για να δημιουργήσει προβλήματα!
  • Βάζουμε ρεαλιστικούς στόχους στο διάβασμά μας και προχωρούμε με μικρά βήματα ώστε να μπορούμε να παίρνουμε επιβεβαίωση από μικρές νίκες
  • Προσπαθούμε να μην αναβάλλουμε τη μελέτη, έστω κι αν δεν έχουμε διάθεση
  • Είναι πολύ χρήσιμο (ιδιαίτερα στα θεωρητικά μαθήματα) να δημιουργούμε ένα σχεδιάγραμμα με τους βασικούς άξονες/ ιδέες του κάθε μαθήματος. Αυτό μας βοηθά ιδιαίτερα και στις επαναλήψεις μας
  • Αν πρόκειται για θετικά και τεχνολογικά μαθήματα, οι μαθητές θα πρέπει να ξέρουν ότι τα μαθήματα αυτά χρειάζονται υπομονή και σύστημα. Να διαβάζουν κομμάτι κομμάτι, να μην προχωρούν παρακάτω αν δεν καταλάβουν αυτό που διάβασαν προηγουμένως. Σε κάθε έννοια ή τύπο που συναντούν να αναρωτιούνται αν καταλαβαίνουν με απλά λόγια τη φυσική σημασία του, τη λειτουργία του και τη χρησιμότητά του. Να αναρωτιούνται επίσης σε ποιες προηγούμενες γνώσεις στηρίζεται, σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται και ποιες συνέπειες έχει. Με αυτόν τον τρόπο να προσπαθούν να συνδέσουν τις ενότητες μεταξύ τους, ώστε να έχουν μια ολική εικόνα και κατανόηση στο μυαλό τους και όχι μόνο αποσπασματικές πληροφορίες.
  • Οι πρωινές ώρες είναι κατάλληλες για ενασχόληση με πιο θεωρητικά μαθήματα. Δηλαδή για μάθηση που έχει σχέση με γεγονότα, λεπτομέρειες και καινούργιες έννοιες. Το απόγευμα είναι καλύτερο για επαναλήψεις και για μάθηση αντικειμένων που περιέχουν λιγότερες λεπτομέρειες. Οι βραδινές τέλος ευνοούν την κριτική επεξεργασία. Έτσι, στον βαθμό που υπάρχει η δυνατότητα, οι μαθητές πρέπει να οργανώσουν τον χρόνο τους ώστε τα πρωινά να διαβάζουν εύκολη θεωρία και τα βράδια να λύνουν ασκήσεις ή ερωτήσεις κρίσεως.
  • Όταν πρόκειται για αντικείμενα/ μαθήματα που δεν μας κινούν το ενδιαφέρον ή δε μας αρέσουν καθόλου είναι ανάγκη να εφαρμόσουμε μικρές τεχνικές. α) πρέπει να προσπαθήσουμε να νιώσουμε ενδιαφέρον γι’ αυτά που μελετούμε και να νιώσουμε ότι η γνώση τους είναι χρήσιμη στη ζωή μας. β) να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε απόλυτα αυτό που μελετούμε. Η πλήρης κατανόηση εγείρει από μόνη της ευχαρίστηση, ακόμη και αν το αντικείμενο της κατανόησης μοιάζει αδιάφορο. Αυτή η κατανόηση στη συνέχεια γίνεται πόλος έλξης για περισσότερη ενασχόληση. Γι’ αυτό ας μη μένουμε στην επιφάνεια.. αλλά ας προσπαθήσουμε να μπούμε στην καρδιά του αντικειμένου μας
  • Είναι σημαντικό να ξανακοιτάζουμε τα διαγωνίσματα και τα τεστ που γράφουμε κατά τη διάρκεια της χρονιάς ώστε να έχουμε πάντα κατά νου τον τύπο των ερωτήσεων, να εντοπίζουμε τα σημεία της αδυναμίας μας και να διδασκόμαστε από τα λάθη μας
  • Δεν ξεχνάμε ποτέ ότι το κλειδί της σωστής εμπέδωσης και, κατά συνέπεια, της επιτυχίας είναι οι συχνές επαναλήψεις. Οι επαναλήψεις δεν πρέπει να γίνονται μόνο λίγο πριν τις εξετάσεις αλλά πολλές φορές μέσα στη χρονιά, κατά τη διάρκεια των Σαββατοκύριακων και των διακοπών (και όποτε έχουμε χρόνο!!). Σε αυτό βοηθάνε πολύ τα διαγωνίσματα που γράφουμε κατά τη διάρκεια της χρονιάς που μας οδηγούν σε επαναλήψεις σε συγκεκριμένα κομμάτια της ύλης. Γιατί είναι τόσο σημαντικές οι επαναλήψεις; Με τις συχνές επαναλήψεις καταπολεμάμε το φυσιολογικό άγχος, την ανασφάλεια και αποκτούμε αυτοπεποίθηση. Η μνήμη χρειάζεται εξάσκηση σε τακτά χρονικά διαστήματα και οργανωμένα, ώστε να γίνει μακροχρόνια μνήμη
  • Είναι σημαντικός ο προγραμματισμός και ο σχεδιασμός κάθε δραστηριότητας. Άλλωστε, ο χρόνος μας είναι πολύτιμος!!

Πρέπει να ακούμε το σώμα μας: 

Το σώμα μας είναι βασικός σύμμαχός μας. Όσο και αν σας φαίνεται περίεργο δε διαβάζουμε μόνο με το μυαλό. Το σώμα μας βοηθά στην καλύτερη αφομοίωση της γνώσης και μας κάνει αποδοτικότερους. Έτσι πρέπει να θυμόμαστε πάντα ότι:

  • Η βραδινή μελέτη συγκρατείται καλύτερα στη μνήμη όταν την ακολουθεί αμέσως μετά ο ύπνος, παρά όταν παρεμβάλλεται άλλη δραστηριότητα.
  • Είναι πολύ σημαντική η στάση του σώματός μας κατά τη διάρκεια της μελέτης. Η σπονδυλική μας στήλη θα πρέπει να βρίσκεται σε ευθεία στάση. Το σκύψιμο (το οποίο όλοι συνηθίζουμε) προκαλεί προβλήματα στον αυχένα, περιορίζει την άνετη αναπνοή και την καλή κυκλοφορία του αίματος, ενώ επηρεάζει σημαντικά και την πνευματική μας διαύγεια!! Καλύτερη στάση σώματος σημαίνει αποδοτικότερο διάβασμα!!
  • Πολλές φορές το άκουσμα μουσικής κατά τη διάρκεια της μελέτης είναι σημαντικό και συμβάλλει στην αύξηση της αποδοτικότητας αφού ενεργοποιεί το νου και μειώνει το άγχος. Ωστόσο, η μουσική δε θα πρέπει να μονοπωλεί το χρόνο του διαβάσματός μας και, βέβαια, η μουσική δεν πρέπει να έχει στίχους. Πολύ καλή θεωρείται η κλασική και ιδιαίτερα η μπαρόκ μουσική
  • Σημαντικό είναι και το ζήτημα της διατροφής μας. Καλό είναι να τρώμε υγιεινά αλλά μικρά γεύματα αφού όσο διάστημα διαρκεί η πέψη η διαύγεια και η οξύνοια του νου μειώνονται αισθητά και νιώθουμε υπνηλία
  • Η γυμναστική σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί ανώφελη δραστηριότητα και χάσιμο χρόνου από το διάβασμά μας. Αντίθετα, συμβάλλει στην αύξηση της πρόσληψης οξυγόνου στον εγκέφαλο και, κατ’ επέκταση, σε βελτίωση της μνήμης και της σκέψης!
  • Η κούραση που προέρχεται από την πολύωρη μελέτη είναι περισσότερο πνευματική και νοητική παρά σωματική. Γι’ αυτό και καλό θα ήταν κάθε βράδυ πριν τον ύπνο να κάνουμε μια άσκηση χαλάρωσης. Έτσι, θα έχουμε καλύτερης ποιότητας ύπνο που μας ξεκουράζει πραγματικά, χωρίς να χρειάζεται να αυξήσουμε τις ώρες ξεκούρασής μας

Και δεν ξεχνάμε.. κάνουμε μόνο θετικές σκέψεις!!! 

ΠΡΟΝΟΜΙΑ
Bonus Karte
Αγγελίες