Βασιλική Βούρδα, Μια Ελληνίδα στο Ρήγιο της Καλαβρίας

Βασιλική Βούρδα

της Μαίρης Κρητικού

 

Κάθε άνθρωπος, έχοντας φύγει από τον τόπο του και ζώντας στην καινούρια του πατρίδα, έχει κάτι ενδιαφέρον να μας διηγηθεί.

Οι ευκολίες, οι δυσκολίες, οι προσπάθειές του, οι δυνατότητες που του δίνονται, οι δεσμοί με ό,τι έχει αφήσει πίσω, το «πάντρεμα» των δύο χωρών μέσα του αλλά και στο ευρύτερο περιβάλλον που ζει, συνθέτουν μια μοναδική ιστορία για τον καθένα.

Μια τέτοια θα μας «ξεδιπλώσει» η συνέντευξη, με την Βασιλική Βούρδα, που ακολουθεί:

Γεννηθήκατε στη Λάρισα και σπουδάσατε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Καποδιστριακό Παν/μιο της Αθήνας. Πως προέκυψε στη ζωή σας το Ρήγιο της Καλαβρίας;

Επισκέφθηκα το Ρήγιο για πρώτη φορά ως φοιτήτρια Εράσμους και ήμουν σχεδόν σίγουρη ότι δεν θα επέστρεφα σ’ αυτή την πόλη. Κι όμως, σχεδόν μια δεκαετία αργότερα ερωτεύτηκα και μετακόμισα μόνιμα στο Ρήγιο της Καλαβρίας όπου ζω τα τελευταία δεκαοκτώ χρόνια με την οικογένειά μου, τον σύζυγό μου Τζιανλούκα και τα δυο μου παιδιά, την Ιρένε και τον Κάρλο.

Έχετε δημιουργήσει οικογένεια εκεί και επισκέπτεστε την Ελλάδα κάθε χρόνο.  Τι κοινά χαρακτηριστικά έχουν οι δυο λαοί και πόσο εύκολο είναι να μοιράζεις τη ζωή σου ανάμεσα στις δύο πατρίδες;

Ελλάδα και Νότια Ιταλία έχουν πολλά κοινά, ιδιαίτερα η Καλαβρία, η αλλοτινή Μεγάλη Ελλάδα, δεν διαφέρει σχεδόν καθόλου από την ελληνική επαρχία, με όλα τα θετικά και τα αρνητικά της. Παρ’ όλα αυτά η νοσταλγία δεν λείπει, θα ήθελα να μπορούσα να επισκέπτομαι την Ελλάδα συχνότερα…

Οι περισσότεροι Έλληνες, δεύτερης, τρίτης γενιάς ζουν στη Ρώμη και προς στον Βορρά. Αυτό βέβαια έχει να κάνει με τον πλούτο της χώρας που είναι συγκεντρωμένος προς τα εκεί, ενώ ο Νότος είναι αρκετά παραμελημένος. Οι δεσμοί όμως Ελλάδας-Ιταλίας, από την αρχαιότητα είναι ακριβώς στο Νότο. Μπορείτε να μας αναφέρετε κάποιες σημαντικές στιγμές στην κοινή μας ιστορία;

Όλα ξεκίνησαν στα τέλη του 8ου π.Χ. αιώνα, όταν ελληνικοί πληθυσμοί εγκαταστάθηκαν στα ανατολικά παράλια της Σικελίας και της Κάτω Ιταλίας, ιδρύοντας πολλές αποικίες πολλές από τις οποίες γνώρισαν μεγάλη ακμή. Αργότερα η Καλαβρία θα αποτελέσει για τους Βυζαντινούς σημαντικό οχυρό προς τη Δύση για την αναχαίτιση των βαρβάρων. Στα επόμενα χρόνια, εξαιτίας των αιρέσεων, της εξάπλωσης του Ισλάμ και κυρίως της εικονομαχίας, θα αυξηθεί ιδιαίτερα ο αριθμός μοναχών που θα εγκατασταθούν στην περιοχή. Οι μοναχοί αυτοί θα γίνουν φορείς μετάδοσης της ορθόδοξης παράδοσης και της ελληνικής γλώσσας. Πράγματι η ελληνική γλώσσα παρέμεινε ζωντανή ακόμα και όταν, αργότερα, καθιερώθηκε ως επίσημη η λατινική.  Η άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453) και η οθωμανική κατάκτηση του ελλαδικού χώρου προκάλεσαν ένα τελευταίο κύμα εποίκων προς την Κάτω Ιταλία και τη Σικελία, με αποτέλεσμα όχι μόνο να διασωθεί το ελληνικό στοιχείο από την εξαφάνιση, αλλά να ενισχυθεί και να ακμάσει για δύο ακόμη αιώνες. Δυστυχώς οι συνεχείς πιέσεις και παρεμβάσεις της Καθολικής Εκκλησίας και η σταδιακή υποχώρηση της ελληνικής γλώσσας έναντι της ιταλικής επέφεραν την απομόνωση των ελληνικών πληθυσμών και την τελική παρακμή τους στο τέλος του 16ου αιώνα. Στις αρχές του 19ου αιώνα το ελληνικό στοιχείο είχε περιοριστεί σε μια μικρή απομονωμένη γεωγραφικά κοιλάδα της επαρχίας του Ρηγίου.

Το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, το οποίο εποπτεύεται από το Υπουργείο Παιδείας Έρευνας και Θρησκευμάτων, έχει ως σκοπό την προώθηση και διάδοση της Ελληνικής γλώσσας  εντός και εκτός της χώρας. Απευθύνεται δε σε ομογενείς και αλλοδαπούς. Πόσο κατά τη γνώμη σας βοηθάει αυτή η προσπάθεια;

Το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας δημιούργησε τα καλύτερα, κατά τη γνώμη μου, διδακτικά εγχειρίδια για τη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης ή δεύτερης γλώσσας με τίτλο ΚΛΙΚ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Επιπλέον καθιέρωσε εδώ και αρκετά χρόνια τον θεσμό του κρατικού πιστοποιητικού ελληνομάθειας, δημιουργώντας εξεταστικά κέντρα σε όλο τον κόσμο και συνάπτοντας συμφωνίες για την αναγνώριση του τίτλου διεθνώς. Βέβαια θα μπορούσε να ενισχύσει ακόμα περισσότερο το έργο των φορέων ελληνικής παιδείας του εξωτερικού παρέχοντας διδακτικό υλικό και δωρεάν επιμόρφωση σε διδάσκοντες και, γιατί όχι, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός δικτύου με πιστοποιημένα κέντρα εκμάθησης της νέας ελληνικής, στα πρότυπα του Πανεπιστημίου Cambridge.

Το 2015 ιδρύσατε το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑ στο Ρήγιο της Καλαβρίας. Παράλληλα, και σε συνεργασία με το Κέντρο Ξένων Γλωσσών του Πανεπιστημίου Dante Alighieri, στο οποίο διδάσκετε τα Νέα Ελληνικά, ενεργήσατε για τη δημιουργία του πρώτου εξεταστικού κέντρου πιστοποίησης της ελληνομάθειας στην ελληνόφωνη Καλαβρία. Υπάρχει ανταπόκριση και πιο είναι το κίνητρο των Ιταλών/Ιταλίδων να μάθουν ελληνικά;

Mε χαρά διαπιστώνω ότι όχι μόνο υπάρχει ανταπόκριση αλλά και όσο πιο μεγάλη είναι η προσφορά τόσο μεγαλύτερη είναι και η ζήτηση, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την ελληνική γλώσσα και κουλτούρα. Για να σας δώσω ένα παράδειγμα το 2018 η ελληνική εταιρία SUPERFAST FERRIES αποφάσισε να χορηγήσει το Κέντρο ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑ για τη διοργάνωση σεμιναρίων ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού για ενηλίκους στο Ρήγιο της Καλαβρίας και στον ελληνόφωνο Δήμο του Κοντοφούρι. Με ελάχιστη διαφήμιση μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα και σε χρόνο ρεκόρ πάνω από 40 άτομα γράφτηκαν στα μαθήματα, ενώ δεκάδες άλλοι ζήτησαν πληροφορίες. Μαθήματα νεοελληνικής γλώσσας γίνονται τα τελευταία τρία χρόνια και στο Κλασικό Λύκειο του Ρηγίου “Tommaso Campanella” ενώ φέτος τα νέα ελληνικά θα διδαχτούν για πρώτη φορά και στο Κλασικό Λύκειο της πόλης Πάλμι, στο πλαίσιο της αδελφοποίησης με αθηναϊκό Λύκειο. 

Και μια και ζείτε στην Ελληνόφωνη Καλαβρία, πως διαγράφεται το μέλλον της ιδιαίτερης αυτής γλώσσας;

Η γλώσσα των ελληνόφωνων της Καλαβρίας δυστυχώς μέσα σε λίγα χρόνια δεν θα έχει παρά ελάχιστους φυσικούς ομιλιτές, θα συνεχίσει όμως να υπάρχει και να μιλιέται από όσους τη μαθαίνουν από αγάπη για τις ελληνικές τους ρίζες. Το μέλλον της ελληνοκαλαβρέζικης διαλέκτου εξαρτάται κυρίως από τις πολιτικές που θα υιοθετήσει η τοπική αυτοδιοίκηση η οποία μέχρι στιγμής για διάφορους λόγους δεν έχει στηρίξει όσο θα έπρεπε την προστασία και διάδοση των ελληνικών. Ό,τι έχει γίνει μέχρι σήμερα σ’αυτή την κατεύθυνση οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στη δράση των πολιτιστικών συλλόγων, σε λίγους δραστήριους ανθρώπους και επιστήμονες που αφιέρωσαν τη ζωή του σε αυτόν το σκοπό.

Πριν τελειώσουμε, θέλετε να συμπληρώσετε κάτι; Θέλετε να στείλετε ένα μήνυμα στους Έλληνες σε όλες τις γωνιές του Κόσμου;

Θα ήθελα να απευθύνω μια πρόσκληση σε όσους δεν έχουν έρθει ποτέ στην ελληνική Καλαβρία. Υπάρχει μια άλλη Ελλάδα εδώ που επιβιώνει κάτω από αντίξοες συνθήκες. Υπάρχει μια μικρή πατρίδα που κρατιέται από μνήμες, λόγια, ανθρώπους δεμένη στον ελληνισμό.

Σας ευχαριστούμε πολύ!

Ρήγιο/Reggio. Μια πόλη που „μυρίζει“ Ελλάδα

ΠΡΟΝΟΜΙΑ
Bonus Karte
Αγγελίες