Ο καθηγητής Δημήτριος Μπενέκος  παρουσιάζει το βιβλίο του «Και Εγώ Ήμουν στο Γκαίρλιτς» στη Σχολή Οικονομικών Επιστημών του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στον Βόλο.

Στους φιλόξενους χώρους εκδηλώσεων της Σχολής Οικονομικών Επιστημών  του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας οργανώθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2019 μια σημαντική πνευματική εκδήλωση-βιβλιοπαρουσίαση της ιστορικής έρευνας του τ. αναπλ. Καθηγητή του Παν/μίου Θεσσαλίας  Δρ. Δημητρίου Μπενέκου για τα στρατιωτικά  «Απομνημονεύματα» του  δεκανέα Νικολάου Μαργαριτούλη από τον Προφήτη Ηλία του Άνω Βόλου των ετών 1913-1919. Την εκδήλωση χαιρέτησαν τόσο ο πρόεδρος της Σχολής καθηγητής κ. Μιχαήλ Ζουμπουλάκης όσο και ο Επίτιμος πρόξενος της Γερμανίας στη Θεσσαλία κ. Γεώργιος Παπαρρίζος.

Στο σπάνιο αυτό χειρόγραφο ημερολόγιο περιγράφονται με δημοσιογραφική ακρίβεια άγνωστες πτυχές της καθημερινότητας του Δ΄ Ελληνικού Σώματος Στρατού, το οποίο από τη Μακεδονία βρέθηκε στο Γκαίρλιτς (Görlitz) της Σαξονίας και καλύπτουν τη χρονική περίοδο από το 1913 έως το 1919, μιας εθνικά ταραγμένης εποχής κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, που σημάδεψε και την ιστορική πορεία της Ελλάδας.

Αθρόα και πολυπληθής υπήρξε η συμμετοχή των ενδιαφερομένων να ακούσουν και να γνωρίσουν ιστορικές φάσεις που διαδραματίστηκαν πριν ακριβώς από έναν αιώνα και είναι καταχωρημένα στο βιβλίο «Και Εγώ Ήμουν στο Γκαίρλιτς». Σ΄αυτό συνέβαλλαν τα μέγιστα οι εισηγητές του θέματος αναπλ. Καθηγητής Αντώνιος Σμυρναίος και η ιστορικός Δρ. Αννίτα Πρασσά. Την εκδήλωση συντόνισε ο δημοσιογράφος Ηλίας Κουτσερής. Τέλος, ο  Δημήτριος Μπενέκος, ολοκληρώνοντας την εισήγησή του τόνισε πως με τα Απομνημονεύματα «μαθαίνουμε Ιστορία»

Ιδιαίτερη έκπληξη, που εκτιμήθηκε δεόντως, υπήρξε η παρουσία στην ως άνω εκδήλωση συγγενών του αειμνήστου Νικολάου Μαργαριτούλη, όπου μάλιστα, ο γιος του Κωνσταντίνος Μαργαριτούλης απηύθυνε σύντομο χαιρετισμό με ευνόητη την έντονη συναισθηματική φόρτιση.

Τα «Απομνημονεύματα» του Ν. Μαργαριτούλη, φωτίζουν ένα κομμάτι της ελληνικής ιστορίας που συνδέεται άμεσα και με τη γερμανική ιστορία σε μια περίοδο του Α΄Παγκοσμίου πολέμου, που είναι σχεδόν άγνωστη στους περισσότερους. Παίρνουμε πληροφορίες της καθημερινότητας από ένα άτομο που τα έζησε προσωπικά και τα οποία ρίχνουν φως σε μια πραγματικότητα τριών ετών (1916-1919), όταν το Δ΄  Ελληνικό Σώμα Στρατού με δύναμη 7.000 ανδρών βρέθηκε φιλοξενούμενο στη Γερμανία και μάλιστα εν καιρώ πολέμου.

O δεκανέας Mαργαριτούλης στα «Απομνημονεύματα», αφηγείται με ευχάριστο ύφος, με όμορφη και εκπληκτική δύναμη διατύπωσης λόγου και ενίοτε συναρπάζει με περιγραφές που θυμίζουν έμπειρο πολεμικό ανταποκριτή, ενώ σε πολλές σκηνές φαντάζει ως σκηνοθέτης που δίνει εντολές για το γύρισμα κινηματογραφικών σκηνών δράσης.

Εάν δεν επρόκειτο για αληθινά γεγονότα, το ημερολόγιο ως ανάγνωσμα θα αποτελούσε υλικό για μυθιστορία ενταγμένη σε ένα απόλυτα τεκμηριωμένο ιστορικό πλαίσιο, με κεντρικό άξονα την καθημερινότητα. Μια καθημερινότητα που οριζόταν και διαμορφωνόταν νομοτελειακά από την ιστορική πραγματικότητα.

Ας δούμε, τώρα, ποιες σημαντικές πληροφορίες εμπεριέχονται στα Απομνημονεύματα, που θα μας βοηθήσουν να προσεγγίσουμε νοερά γεγονότα της καθημερινότητας, όπως τα έζησαν οι στρατιώτες στη Μακεδονία και τη Γερμανία κατά την περίοδο του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου, μιας και προέρχονται από άτομο που τα βιώνει εκ των έσω.

Ο δεκανέας Μαργαριτούλης δεν επηρεάζει την εξέλιξη της Ιστορίας ούτε ως στρατηγός στα πεδία των μαχών ούτε και ως πολιτικός ή διπλωμάτης σε κάποια πρωτεύουσα κράτους, δεν ξέρει τίποτε από αυτά και ούτε ρωτήθηκε, όμως ζει μέσα σ΄αυτά και αυτά καταγράφει ανάγλυφα και παραστατικά.

Ας εστιάσουμε τώρα την προσοχή μας σε ορισμένα εξ αυτών, για να αντιληφθούμε πώς ζούσαν οι φιλοξενούμενοι Έλληνες στο Γκαίρλιτς.

  • Το ελληνικό στρατόπεδο τελούσε υπό το καθεστώς ετερόχθονος περιοχής.
  • Όλοι οι άνδρες μισθοδοτούνταν κανονικά με αμοιβή αντίστοιχη των Γερμανών αξιωματικών και στρατιωτών σε εμπόλεμη περίοδο.
  • Οι αξιωματικοί, αλλά και στρατιώτες νοίκιαζαν δωμάτια και διαμερίσματα στην πόλη.
  • Είχαν τακτική έξοδο, μετά την υπηρεσία και κυκλοφορούσαν δημόσια με τα παράσημά τους και τα ξίφη.
  • Πήγαιναν σε κέντρα διασκέδασης, παρακολουθούσαν θεατρικές και κινηματογραφικές παραστάσεις
  • Συνεόρταζαν πανηγυρικά με τους Γερμανούς μεγάλες θρησκευτικές και εθνικές εορτές
  • Εκατοντάδες των Ελλήνων αρραβωνιάστηκαν και παντρεύτηκαν Γερμανίδες.
  • Επισκεπτόταν ελεύθερα αξιοθέατα της πόλης και της γύρω περιοχής
  • Ταξίδευαν ελεύθερα σε γειτονικές πόλεις
  • Εξέδιδαν ελληνόγλωσση εφημερίδα με σχεδόν πανευρωπαϊκή κυκλοφορία και,
  • γενικά, είχαν τα ίδια προνόμια όπως και οι Γερμανοί.

Επίσης

  • Πληροφορούμαστε για τον αγεφύρωτο «Εθνικό διχασμό» της εποχής εκείνης, που διατάραξε και τη συνοχή του Σώματος στην ξένη χώρα
  • Πληροφορούμαστε για τη δημιουργία του πρώτου ελληνικού «σοβιέτ» (συμβουλίου) στο ελληνικό στρατόπεδο του Γκαίρλιτς, μετά τη λήξη του Α΄ παγκοσμίου πολέμου και την ανακήρυξη της Δημοκρατίας στη Γερμανία
  • Τέλος, τα «Απομνημονεύματα» κλείνουν με διεξοδική περιγραφή της δραματικής φυγής των στρατιωτών από τη Γερμανία, την επιστροφή στην Ελλάδα με σύντομη αναφορά στην ατιμωτική εξορία των ανδρών του Δ΄ Σώματος Στρατού στα πειθαρχικά τάγματα στην Κρήτη, το 1919.

Χαιρετισμός του προέδρου της Σχολής κ. Μιχαήλ Ζουμπουλάκη (στο βήμα).
Από δεξιά στα αριστερά:  Ηλίας Κουτσερής, Αντώνιος Σμυρναίος, Αννίτα Πρασσά και Δημήτριος Μπενέκος.

Όλα αυτά και ακόμη πιο πολλά πληροφορήθηκε το εκλεκτό πνευματικό κοινό του Βόλου που ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση της οργανωτικής επιτροπής και παραβρέθηκε στην εκδήλωση για το στρατιωτικό Ημερολόγιο του Ν. Μαργαριτούλη  και για τη ζωή των Ελλήνων στο Γκαίρλιτς, που συμπληρωνόταν παράλληλα με προβολή πολλών  σπάνιων και χαρακτηριστικών φωτογραφιών από το βιβλίο και τα διάφορα αρχεία.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την προσφορά εκλεκτών γαστρονομικών εδεσμάτων, μεζέδων, ποτών και αναψυκτικών, γεγονός που έδωσε την ευκαιρία για συζήτηση και ανανέωση των γνωριμιών.

[Ενδιαφερόμενοι μπορούν να προμηθευτούν το βιβλίο στο DEMOKRIT-BUCHHANDLUNG, Νυρεμβέργη, τηλ. (0)911 264354 και e-mail kostas@gikas.net]

ΠΡΟΝΟΜΙΑ
Bonus Karte
Αγγελίες