Η εμπειρία της Κύπρου είναι πικρή, η δικιά μας όχι λιγότερο

Η εμπειρία της Κύπρου είναι πικρή, η δικιά μας όχι λιγότερο

Ο έλεγχος κίνησης κεφαλαίων

goulios_01Auf Deutsch > hier

Από την περασμένη Δευτέρα περιορίσθηκε μια από τις μεγαλύτερες ελευθερίες που απολαμβάναμε εντός της ΕΕ, το να έχεις λεφτά και να μην μπορείς να τα διαθέσεις όπως θα ήθελες – οι τράπεζες είναι κλειστές και τα μισοάδεια ράφια στα μαγαζιά αναμένουν εφοδιασμό.

Η ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων, εμπορευμάτων και υπηρεσιών καθώς και η ελεύθερη διακίνηση εργαζομένων συνιστούν θεμελιώδεις αρχές για τους πολίτες της ΕΕ. Έτσι, ο κάθε πολίτης της ΕΕ επιτρέπεται να έχει μαζί του, στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, όσα λεφτά του επιτρέπει το πορτοφόλι του, να ψωνίσει όσα κι ό,τι θα ήθελε, να κινηθεί και να εγκατασταθεί σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ επιθυμεί. Κανονικά, πρόκειται για ελευθερίες, τις οποίες απολαμβάνουν οι πολίτες μόνο στο εσωτερικό ενός κράτους. Κατά επέκταση, η ΕΕ με τα 28 κράτη-μέλη και τα πάνω από 500 εκατομμύρια πολίτες της έχει γίνει ένα.

Αυτές τις ελευθερίες διατάραξε από τις 29 Ιουνίου η Ελλάδα και η Κύπρος τον Μάρτιο του 2013, όταν αναγκάσθηκε να κλείσει για δυο περίπου εβδομάδες τις τράπεζες και να επιβάλει έλεγχο στην κίνηση κεφαλαίων. Έγινε αναπόφευκτος, όπως προς το παρόν στην Ελλάδα, προκειμένου να μην καταρρεύσουν οι τράπεζες από τις μαζικές αναλήψεις. Η εμπειρία των Κυπρίων και η επικείμενη των Ελλήνων:

  • Η ανάληψη μετρητών από τα ΑΤΜ περιορίσθηκε στα € 300 για κάθε ημέρα – κατά βάθος, υπεραρκετά για να καλυφτούν οι ανάγκες ακόμη και μιας μεγάλης οικογένειας. Σε μας «αρκούν» κατά τη γνώμη των «ανεύθυνων υπευθύνων» € 60.
  • Το ανώτερο ποσό πληρωμών με πιστωτικές κάρτες στο εξωτερικό δεν επιτρεπόταν να υπερβεί τα € 5.000. Μεγαλύτερα εμβάσματα έπρεπε να εγκριθούν από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου. Και σε μας απαιτείται ειδική έγκριση από την Κεντρική Επιτροπή Τραπεζικών Συναλλαγών για συναλλαγές με το εξωτερικό.
  • Οι μέτοχοι της Τράπεζας Κύπρου, όσοι κατείχαν ομόλογα τραπεζών και οι καταθέσεις πάνω από € 100.000 απώλεσαν με ένα «κούρεμα» το ήμισυ περίπου της αξίας τους. Η Λαϊκή Τράπεζα έπρεπε να κλείσει, λόγω έλλειψης ίδιων κεφαλαίων. Κατά τη γνώμη ειδικών, οι ελληνικές τράπεζες έχουν πολύ πιο στέρεες βάσεις και δεν διακινδυνεύουν ούτε οι ίδιες ούτε οι καταθέσεις των πολιτών.
  • Για περαιτέρω βοήθεια από την ΕΕ η κυπριακή κυβέρνηση δέχθηκε και εφάρμοσε μια βαθιά αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος και του δημόσιου τομέα της – επιτυχώς.

Έπρεπε να περάσουν δυο χρόνια για να αναιρέσει η Κύπρος τους περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων. Προφανώς, είναι πολύ πιο εύκολο να επιβάλει μια κυβέρνηση μέτρα παρά να τα αποσύρει.

Η κατάστασή των ελληνικών τραπεζών μοιάζει πολύ με αυτή της Κύπρου του 2013. Από τον Νοέμβριο μέχρι τέλος Ιουνίου τράβηξαν οι Έλληνες πάνω από 30 δις € από τους τραπεζικούς λογαριασμούς τους και, όσοι δεν τα διέφυγαν στο εξωτερικό, τα φυλάγουν σε κρυψώνες. Η προκήρυξη του προκείμενου δημοψηφίσματος, του οποίου η έκβαση, θετική ή αρνητική, τροφοδοτεί την αβεβαιότητα στο έπακρον.

Σαφώς, οι τράπεζες έχουν δυσκολίες ρευστότητας μετρητών για να ικανοποιούν τέτοιες μαζικές εκροές. Κανένα τραπεζικό σύστημα σε κανένα κράτος δεν μπορεί να ανταπεξέλθει σε τόσο μαζικές αναλήψεις μετρητών από τους πελάτες.

Στην Ελλάδα τις κρατάει εν λειτουργία (ακόμη) η ΕKΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) με πάμφθηνα δάνεια από τον Έκτακτο Μηχανισμό Ρευστότητας, γνωστό σαν ELA (Emergency Liquidity Assistance). Χωρίς αυτά τα δάνεια πολλές τράπεζες στην Ελλάδα θα είχαν ήδη χρεοκοπήσει, γράφει η «Καθημερινή» στις 19/06/2015 και συνεχίζει: «Κανείς δεν είχε περιγράψει με τόση ακρίβεια τη λειτουργία του μηχανισμού ELA, όσο ο σημερινός υπουργός Οικονομικών, Γιάνης Βαρουφάκης, πριν αναλάβει κυβερνητική ευθύνη: «Το σύστημα του ELA επιτρέπει σε χρεοκοπημένες τράπεζες, τις οποίες ένας χρεοκοπημένος δημόσιος τομέας δεν μπορεί να διασώσει, να δανείζονται χρήματα από την κεντρική τράπεζα έναντι ενεχύρων που δεν έχουν καμία ιδιαίτερη αξία».

About Author