Ο Κεϋνσιανισμός – Η οικοκυρική για το κράτος και το σπίτι

Ο Κεϋνσιανισμός – Η οικοκυρική για το κράτος και το σπίτι

goulios_01Ο Άγγλος Τζων Μέυναρντ Κέυνς (John Maynard Keynes),1883-1946, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους οικονομολόγους του εικοστού αιώνα. Στη «Γενική Θεωρία της Απασχόλησης του Τόκου και του Χρήματος» περιγράφει πως θα μπορέσει ένα κράτος με ανεργία να επανέλθει σε πλήρη απασχόληση. Το βιβλίο εκδόθηκε το 1936 και απέκτησε ένθερμους οπαδούς ιδιαίτερα μετά την καθήλωση των οικονομιών που προκλήθηκε από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι διαυγείς και πρακτικές συμβουλές του Κέυνς υπόσχονται γρήγορα αποτελέσματα για την επανάκτηση της πλήρους απασχόλησης και επηρεάζουν σήμερα ακόμη την οικονομική πολιτική πολλών κυβερνήσεων.

Η θεωρία του Κέυνς συνοπτικά έχει ως εξής: Σε περίοδο ύφεσης, δηλ. μιας οικονομικής κρίσης που χαρακτηρίζεται από υψηλή ανεργία, θα πρέπει να παρέμβει το κράτος και να αυξήσει τη ζήτηση για προϊόντα. Αυτό επιτυγχάνει ή με αύξηση του δημόσιου χρέους ή με πλεόνασμα που δημιούργησε στο παρελθόν. Και στις δυο περιπτώσεις το κράτος χρηματοδοτεί μεγάλα έργα και επιχειρήσεις που θα δώσουν δουλειά σε ανέργους. Αντιθέτως, σε περίοδο οικονομικής άνθησης, που χαρακτηρίζεται κυρίως με πλήρη απασχόληση και τάσεις υψηλού πληθωρισμού, οφείλει το κράτος να κάνει οικονομίες και με αυτές να δημιουργεί αποθέματα για να αντιμετωπίσει στο μέλλον την επόμενη κρίση. Σε τελική ανάλυση, έτσι επιτυγχάνεται ισορροπία πλήρους απασχόλησης με σχετικά χαμηλό πληθωρισμό. Ο Κέυνς προέβλεψε και την αναδιανομή του πλούτου σε μορφή επιδομάτων ανεργίας και κοινωνικών παροχών, προκειμένου να αποφευχθούν κοινωνικές αναταραχές.

Με άλλα λόγια: Τηρουμένων των αναλογιών, το κράτος πρέπει να ενεργήσει όπως ένας καλός οικογενειάρχης, ο οποίος σε καλύτερες εποχές κάνει οικονομίες, δηλ. βάζει μερικά λεφτά στην άκρη για παν ενδεχόμενο σε περιόδους κρίσης (ανεργία, αρρώστια, δαπανηρές επισκευές…). Ως εκ τούτου, οι απόψεις του Κέυνς είναι ένα καλό εγχειρίδιο μιας οικοκυρικής σχολής για κάθε κράτος και κάθε άτομο.

Γιατί, λοιπόν, η ελληνική κυβέρνηση δεν ενεργεί στο πνεύμα του κεϋνσιανισμού και να σπάσουμε την ανεργία; Απλώς, δεν έχει λεφτά. Και δεν έχει, γιατί καμία προηγούμενη κυβέρνηση δεν έκανε οικονομίες στα χρόνια που η οικονομία πήγαινε καλά. Η άλλη πηγή, το δημόσιο χρέος για χρηματοδότηση μεγάλων έργων, έχει στερέψει, διότι όλες οι κυβερνήσεις του παρελθόντος ξόδευαν όλα όσα είχαν, αλλά κι ακόμη περισσότερα, τα οποία χρηματοδοτούσαν απλόχερα με δάνεια.

Σίγουρα, το ίδιο θα έκανε και η σημερινή κυβέρνηση, αν τότε κυβερνούσε, επειδή χρέη χαροποιούν, δεν πονούν τους ψηφοφόρους. Αυτό που απομένει τώρα είναι μια ανακατάταξη των αναγκαίων και λιγότερο αναγκαίων δημόσιων δαπανών. Όμως, από πού να αρχίσεις, πού να κόψεις και τι να αφήσεις, όταν προεκλογικά υποσχέθηκες λαγούς με πετραχήλια; Όταν έθρεψες ένα τέρας του λαϊκισμού και τώρα φοβάσαι να το πλησιάσεις μη σε καταβροχθίσει.

About Author