Υγιεινή διατροφή και η σημασία της.

Υγιεινή διατροφή και η σημασία της.

(γράφει ο ιατρός Θεοφάνης Θανάσης, ειδικός παθολόγος-διατροφολόγος)

trigono6Ο παράγων «διατροφή» απασχόλησε κατά το παρελθόν και απασχολεί ακόμη όλους τους λαούς. Η παραδοσιακή διατροφή κάθε περιοχής, ήταν προσαρμοσμένη όχι μόνον στα προιόντα που παρήγαγε κάθε περιοχή, αλλά και στις περιορισμένες δυνατότητες συντηρήσεως των τροφίμων, ή την δυνατότητα γρήγορης μεταφοράς τους από το ένα μέρος στο άλλο. Έτσι στην Ευρώπη προβλήθηκαν κατά καιρούς διάφορα διατροφικά μοντέλα με βάση κυρίως τα εγχώρια προϊόντα.

Σήμερα όμως μετά την εντυπωσιακή πρόοδο της επιστήμης και την «σμίκρυνσιν» των αποστάσεων, στην Ευρώπη έχει διαμορφωθεί και προβάλλεται έντονα ένα διατροφικό μοντέλο το οποίον δεν είναι και τόσον μακράν της λεγομένης «μεσογειακής διατροφής». Το διατροφικό αυτό μοντέλο αφορά υγιείς που δεν πρέπει να ακολουθούν κάποια συγκεκριμένη δίαιτα και έχει ως βάση την εξασφάλιση στον οργανισμό, όλων των απαιτουμένων συστατικών για την εύρυθμη λειτουργία και την διατήρηση της υγείας του.

Στην Ευρώπη έχουν θεσπισθεί κανόνες διέποντες την υγιεινή διατροφή η οποία πρέπει να περιέχει συγκεκριμένες ποσότητες και αναλογίες όλων των συστατικών δηλαδή των πρωτεινών, των λιπών και των υδατανθράκων, αλλά και των βιταμινών και λοιπών ιχνοστοιχείων.

Η Γερμανική Διατροφολογική Εταιρεία παρουσιάζει αυτό το διατροφικό μοντέλο σαν « 10 κανόνες υγιεινής διατροφής» και συνιστά τα παρακάτω:

Στο φαγητό πρέπει να υπάρχει ποικιλία και να περιλαμβάνονται τρόφιμα και από τις 7 ομάδες τροφίμων, ώστε να εξασφαλίζεται η περιεκτικότης του σε όλα τα απαραίτητα συστατικά.

Η κατανάλωση γεωμήλων και δημητριακών πρέπει να είναι καθημερινή, για την κάλυψη των ενεργειακών απαιτήσεων.

Κηπευτικά, και φρούτα πρέπει να καταναλώνονται σε επαρκείς ποσότητες καθημερινώς.

Είναι απαραίτητη η καθημερινή κατανάλωση γάλακτος και λοιπών γαλακτοκομικών προϊόντων.

Το διατροφικό πρόγραμμα πρέπει να περιέχει μία, ή καλύτερα δύο φορές εβδομαδιαίως θαλασσινό ψάρι, ενώ επιβάλλεται περιορισμός της καταναλώσεως κρέατος, σαλαμιών και αυγών.

Το λίπος και τα λιπαρά τρόφιμα πρέπει να αποφεύγονται, ενώ πρέπει επίσης να περιορισθεί η κατανάλωση σακχάρεως και μαγειρικού άλατος.

Η λήψις πολλών υγρών είναι απαραίτητος, κυρίως ύδατος και χυμών χωρίς επιπρόσθετον σάκχαριν. Η λήψις αλκοολούχων ποτών δεν ενδείκνυται, είναι όμως ανεκτή σε ημερήσια ποσότητα αλκοόλης έως 20 γραμ. για τους άνδρες και έως 10 γραμ. για τις γυναίκες

Τα φαγητά πρέπει να παρασκευάζονται με συνθήκες που να λαμβάνουν υπ`όψιν την διατήρησιν των θρεπτικών συστατικών τους, αποφεύγοντας τις υψηλές θερμοκρασίες, και όσα τρόφιμα μπορούν να καταναλωθούν ωμά να καταναλώνονται έτσι.

Το φαγητό δεν πρέπει να λαμβάνεται «στο πόδι», αλλά πρέπει κάποιος να διαθέτη αρκετόν χρόνον. Τούτο έχει να κάνει και με την αποφυγήν λήψεως μεγάλων ποσοτήτων τροφής, διότι «γρήγορο φαγητό» σημαίνει «λαίμαργο  και πολύ φαγητό», αφού το αίσθημα κορεσμού αρχίζει να ικανοποιείται μόνον 15 έως 20 λεπτά από την έναρξη του φαγητού.

Πρέπει ο υγιής άνθρωπος να προσέχει το βάρος του, ώστε να παραμένει σε ανεκτά επίπεδα και οπωσδήποτε να εξασφαλίζει αρκετή σωματική άσκηση και γενικώς κίνηση. Αυτό γίνεται είτε ενσυνειδήτως ως «άσκησις», είτε ως προσαρμογή των διαφόρων συνηθειών της καθημερινότητος με κριτήριο την κίνηση, όπως π.χ. αποφυγή χρήσεως ανελκυστήρων, χρήσις του αυτοκινήτου μόνο για μεγάλες αποστάσεις και στάθμευσή του όχι παραπλεύρως της κατοικίας κ.ά.

Οι παραπάνω κανόνες αν τηρηθούν θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν πολλές νόσους, ή τουλάχιστον να βελτιώσουν την πρόγνωσή τους,

Μεταξύ αυτών αναφέρω: Σακχαρώδης διαβήτης, παχυσαρκία υπέρτασις, έμφραγμα μυοκαρδίου, εγκεφαλικά έμφρακτα, περιφερική αγγειοπάθεια, οστεοπόρωση, ουρική αρθρίτιδα, παθήσεις των νεφρών, των αρθρώσεων, λοιμώδεις νόσοι,  αρκετοί κακοήθεις όγκοι, ενδοκρινολογικές παθήσεις, στειρότητα, κ.ά.

Η διατροφή παίζει πρωτεύοντα ρόλο στην εμφάνιση ή όχι των ασθενειών αυτών. Κυρίως οι λεγόμενες «αρρώστιες του πολιτισμού», είναι εκείνες που κυρίως οφείλονται στην κακή διατροφή και οι οποίες συνιστούν σήμερα την αιτία θανάτου των περισσοτέρων ανθρώπων.

Ο σύγχρονος άνθρωπος καταρτίζει το είδος διατροφής του με σχεδόν μοναδικό κριτήριο την γεύση των τροφών, ενώ την ποσότητα με μοναδικό κριτήριο το αίσθημα κορεσμού. Έτσι το μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων έχουν καταστεί υπέρβαροι έως παχύσαρκοι, μη εξαιρουμένων ακόμη και των μικρών παιδιών.

Η παχυσαρκία μαζί με την περιορισμένη κίνηση οδηγούν στην ανάπτυξη του λεγομένου μεταβολικού συνδρόμου και τελικώς στην εμφάνιση του σακχαρώδους διαβήτου.

Η κατανόηση του προβλήματος αυτού έχει μεγάλη σημασία, διότι έγκαιρη διόρθωση των διατροφικών λαθών εμποδίζει την εμφάνιση των νόσων αυτών.

Η τήρηση ενός σωστού διατροφικού μοντέλου που να σέβεται τους παραπάνω κανόνες, όπως π.χ. του μοντέλου της «μεσογειακής διατροφής», θα βοηθούσε στο έπακρο την ατομική αλλά και την δημόσια υγεία.

Categories: Έκδοση 40

About Author