Dimitrios Benekos

OI ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ
ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΙ ΚΗΡΥΚΕΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΥ

[Γράφει ο αν. καθηγητής Δρ. Δημήτρης Μπενέκος]

Κάθε χρόνο, όταν πλησιάζει η γιορτή των τριών Πατέρων της Χριστιανικής θρησκείας (30 Ιανουαρίου), θυμούμαστε να μιλήσουμε για το έργο τους, αποκαλώντας τους προστάτες της παιδείας. Ας ανακαλέσουμε στη μνήμη μας, πρώτα απ’ όλα τα ονόματά τους. Πρόκειται για τον Βασίλειο τον Μέγα, τον Ιωάννη Χρυσόστομο και τον Γρηγόριο τον Θεολόγο, και οι τρεις τους πολυμαθέστατοι που έζησαν κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, όταν ακόμη δεν είχε καταλαγιάζει το κύμα των διωγμών εκ μέρους των Εθνικών (ειδωλολατρών) σε βάρος των Χριστιανών.

Οι δύο θρησκείες, η του αρχαίου κόσμου και η νέα, των Χριστιανών συγκρουόταν  με εκατέρωθεν φανατισμό. Μέσα σ’ αυτή τη ρευστή ιστορικά και πνευματικά κατάσταση της Ρωμαϊκής-Βυζαντινής Αυτοκρατορίας με απρόβλεπτες γεωγραφικές, πληθυσμιακές και κοινωνικές ανακατατάξεις αφήνουν το στίγμα τους οι τρεις Ιεράρχες, τρία πρόσωπα-σύμβολα μιας εποχής, των οποίων η ελληνική τους παιδεία τους ανήγαγε σε ενσαρκωτές του ελληνοχριστιανισμού, σε μία για την εποχή εκείνη τολμηρή σύνθεση και δημιουργική συγχώνευση του Ελληνισμού και του Χριστιανισμού. Weiterlesen

Η ΨΗΦΟΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ – ΕΡΜΑΦΡΟΔΙΤΗ ΑΠΟΦΑΣΗ

Χρόνια πολλά περάσανε χωρίς πολιτικές αποφάσεις, χωρίς λύσεις και πάντα με αρνητική προδιάθεση, αν και εκατομμύρια Ελλήνων του Εξωτερικού διατηρούσαν ευλαβικά τα πολιτικά τους δικαιώματα στην πατρίδα. Το πρώτο βήμα, πάντως,  για την ψήφο των ομογενών έγινε τον Νοέμβριο του 2019. Δεν ήταν, όμως, τολμηρό, δεν άνοιξε νέους σύγχρονους δρόμους, καθώς ακυρώθηκε η επιστολική ψήφος.

Τι φοβούνται από τους Έλληνες του Εξωτερικού; Απλά, ότι γνωρίζουν και άλλες δημοκρατικές διαστάσεις τρόπου ζωής και εφαρμογής νόμων, που θα ήθελαν να περάσουν και στην ελληνική κοινωνία για το καλό όλων των πολιτών. Εδώ είναι η βασική διαφορά.

Παρότι η σημερινή κυβέρνηση επιθυμούσε την επιστολική ψήφο, για λόγους συναίνεσης με τα άλλα κόμματα της μειοψηφίας που, για δικούς τους λόγους, με χίλια δυο επιχειρήματα δεν το ήθελαν,  τελικά δέχτηκε την πρόταση τους και οι Έλληνες του Εξωτερικού, που θέλουν να ψηφίσουν στον τόπο διαμονής τους παραδείγματος χάριν στη Γερμανία,  θα πρέπει να έχουν αυτοπρόσωπη παρουσία στους χώρους όπου θα είναι στημένες οι κάλπες, όπως πρεσβείες (Βερολίνο), προξενεία (Ντύσσελντορφ, Μόναχο κλπ) ή άλλα κτήρια (πιθανόν κοινότητες) και να ψηφίζουν με τα ταξιδιωτικά επίσημα έγγραφά τους. Weiterlesen

ΘΑΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥΤΣΙΚΟΣ (* 13.04.1947 – † 28.12.2019)

– Γιε μου, πού πας;
– Μάνα, θα πάω στα καράβια!
Αυτοί οι σπαρακτικοί στίχοι του Νίκου Καββαδία συνοδεύουν την ψυχή του μεγάλου Έλληνα συνθέτη Θάνου Μικρούτσικου στο αιώνιο ταξίδι της αθανασίας προς τον „Σταυρό του Νότου“. 
Τα τραγούδια του, οι συνθέσεις του θα λάμπουν στον Γαλαξία των Ελλήνων καλλιτεχνών.
Αιωνία η μνήμη του.

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ – ΕΘΙΜΑ ΚΑΙ ΝΕΩΤΕΡΙΣΜΟΙ

Έρχονται Χριστούγεννα! Και αμέσως μετά η Πρωτοχρονιά! Δυο σταθμοί, δυο παγκόσμια ημερολογιακά σύμβολα, που εμπεριέχουν κάτι το χαρούμενο, κάτι το ιδιαίτερο και μοναδικό με πολλές αναμνήσεις! Το πρώτο, ως θρησκευτικό σύμβολο, σηματοδοτεί τη γέννηση του Χριστιανισμού, ενώ το δεύτερο, ως χρονικό σύμβολο, δηλώνει το τέλος του Παλαιού και την αρχή του Νέου. Και τα δύο είναι, από όποια πλευρά και αν τα δούμε, σύμβολα ελπίδας, χαράς και ανανέωσης.

Η γνώση ηθών και εθίμων, που συνοδεύουν σημαντικές θρησκευτικές εορτές στον ετήσιο ημερολογιακό κύκλο, μας φέρνουν πιο κοντά στην ουσία του Έθνους μας. Τα Χριστούγεννα, ένας εξαιρετικά πλούσιος σε έθιμα και εκδηλώσεις ημερολογιακός σταθμός, θεωρείται ως η κατεξοχήν οικογενειακή και παραδοσιακή εορτή. Είναι για κάθε εποχή επίκαιρα, επειδή με παραδοσιακή συνέπεια συνδέουν το μακραίωνο παρελθόν του Ελληνισμού με το σύγχρονο παρόν, με την εκάστοτε σύγχρονη εποχή σε οποιαδήποτε χώρα της Γης. Weiterlesen

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 1821

ΤΙ ΕΓΡΑΦΑΝ ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821

Prof. Dr. Dimitrios Benekos

«Θέλει αρετήν και τόλμην η Ελευθερία»
(Ανδρέας Κάλβος, Έλληνας ποιητής)

Είναι γνωστό ότι, όταν άρχισε η Ελληνική Επανάσταση τον Μάρτιο του 1821, στην Ευρώπη κυριαρχούσε το πνεύμα της Ιεράς Συμμαχίας, που τηρούσε εχθρική στάση προς κάθε επαναστατικό κίνημα, που θα άλλαζε το στάτους κβο των υπαρχόντων συνόρων, πολύ δε περισσότερο εάν επρόκειτο για επανάσταση με φιλελεύθερες και δημοκρατικές ιδέες, όπως ήταν η Ελληνική Επανάσταση.

Αλλά, αν και οι κυβερνήσεις των ευρωπαϊκών κρατών τηρούσαν εχθρική στάση απέναντι στην εξέγερση των Ελλήνων, οι λαοί αυτών των χωρών και προπαντός οι μορφωμένοι και φωτισμένοι από τις ιδέες της αμερικανικής και γαλλικής επανάστασης εκδήλωναν Weiterlesen

Αναρωτιέμαι μερικές φορές

(από Το Παράπονο, του Οδυσσέα Ελύτη)

Ο μεγάλος Έλληνας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης, που το 1979 τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ της Λογοτεχνίας, στο παρακάτω απόσπασμα παρουσιάζει ανάγλυφα τις ανθρώπινες επιθυμίες, τις ευκαιρίες της χαράς που μεταθέτουμε για το μέλλον, χωρίς να λαβαίνουμε υπόψη, πως βιολογικά η ζωή μας είναι μία.
Ας απολαύσουμε αυτή τη μικρή σύνοψη των ιδεών και προτροπών και ας προσπαθήσουμε να προβληματιστούμε, να τις ενστερνιστούμε και να τις βιώσουμε ενσυνείδητα, γιατί διαφορετικά «δεύτερη ζωή δεν έχει».

                                                                                   (Prof. Dr. Dimitrios Benekos)

 Αναρωτιέμαι μερικές φορές:

Είμαι εγώ που σκέφτομαι καθημερινά, πως η ζωή μου είναι μία; Weiterlesen

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ – ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΓΙΟΡΤΗ

Γράφει ο Δρ. Δημήτριος Μπενέκος
Αν. καθηγητής Παν/μίου Θεσσαλίας

Η γνώση λαογραφικών θεμάτων που συνοδεύουν σημαντικές θρησκευτικές εορτές στον ετήσιο ημερολογιακό κύκλο οδηγούν τον αναγνώστη σε βαθύτερη επαφή με ιδιαιτερότητες του Έθνους μας. Τα Χριστούγεννα έχουν διαχρονική σημασία, είναι για κάθε εποχή επίκαιρα, επειδή με παραδοσιακή συνέπεια συνδέουν το μακραίωνο παρελθόν του Ελληνισμού με το σύγχρονο παρόν, με την εκάστοτε σύγχρονη εποχή σε οποιαδήποτε χώρα της Γης.

Τα Χριστούγεννα, ένας εξαιρετικά πλούσιος σε έθιμα και εκδηλώσεις ημερολογιακός σταθμός, θεωρούνται από όλους τους χριστιανικούς λαούς του πλανήτη μας ως η κατεξοχήν οικογενειακή και παραδοσιακή εορτή. Από την άλλη πλευρά, πάλι, τα Χριστούγεννα εξελίχθηκαν στην πιο παγκοσμιοποιημένη θρησκευτική γιορτή που συνδέεται με ιδεώδη τρόπο με την οικονομία. Ο πολυήμερος εορτασμός τους, που αρχίζει πολύ πριν από την 25 Δεκεμβρίου και επεκτείνεται μέχρι την πρωτοχρονιά και Weiterlesen

Ο κλήδονας και οι φωτιές του Αϊ-Γιάννη.
Από έθιμο σε φολκλορική εκδήλωση

Γράφει ο Δρ. Δημήτριος Μπενέκος
Αν. καθηγητής Παν/μίου Θεσσαλίας

Στις 24 Ιουνίου ο χριστιανικός κόσμος εορτάζει το γενέθλιο του Ιωάννη Προδρόμου. Εδώ υπενθυμίζουμε ότι ο Ιωάννης ο Πρόδρομος ή Βαπτιστής είναι ο μοναδικός Άγιος της χριστιανοσύνης που η Εκκλησία τιμά εορταστικά και την ημέρα των γενεθλίων του και όχι όπως συμβαίνει με όλους τους άλλους που εορτάζεται η ημέρα του θανάτου τους.

Η θερινή εορτή του Αϊ-Γιάννη, η οποία κατά τον αείμνηστο έλληνα λαογράφο Δημήτριο Λουκάτο είναι «από τις ειδωλολατρικότερες του εορτολογίου μας», συνδυάζει χριστιανικά τελετές και ξεχασμένες ειδωλολατρικές τελετουργίες, οι οποίες έχουν σχέση με τη λατρεία του Ήλιου των θερινών τροπών, μιας κατεξοχήν χρονικής στιγμής για μαντικές πράξεις και καθαρμούς με φωτιές, επειδή αρχίζει η ημέρα να μικραίνει και η φύση να οδεύει σταθερά προς τον χειμώνα.

Συνοδευτικά έθιμα της εορτής του Αγίου Ιωάννη σχετίζονταν με πηγαδομαντεία , λεκανομαντεία και κατοπτρομαντεία. Σκοπός ήταν η μαντική πρόβλεψη μελλοντικού γαμπρού και η Weiterlesen

ΑΠΟ ΤΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ

Ο ΒΡΙΚΟΛΑΚΑΣ

Γράφει ο Δρ. Δημήτριος Μπενέκος
Αν. καθηγητής Παν/μίου Θεσσαλίας

Η μπαλάντα «ο Βρικόλακας» (Der Erlkönig), που συνέθεσε το 1781 ο μεγάλος γερμανός  λογοτέχνης Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε (Goethe), ανήκει στην κατηγορία των ποιημάτων με μαγικό, νεκρομαγικό ή δαιμονικό περιεχόμενο. Αντικατοπτρίζει δεισιδαιμονικές αντιλήψεις, βαθιά ριζωμένες στην ψυχή του λαού, από εποχές που οι άνθρωποι είχαν την εντύπωση ότι βρίσκονταν εκτεθειμένοι στις εχθρικές διαθέσεις υπερφυσικών κακοποιών όντων.

Ήδη, από την πρώτη κιόλας στροφή της μπαλάντας, νιώθουμε πως οι καταχθόνιες, οι σκοτεινές δυνάμεις του Κακού αρχίζουν να απλώνουν το δίχτυ του πεπρωμένου, προμηνύοντας έτσι την επερχόμενη καταστροφή, την κορύφωση του δράματος με το αναπόφευκτο τέλος. Η δράση, ο εναλλασσόμενος διάλογος ανάμεσα στο φανταστικό και το ρεαλιστικό, Weiterlesen

Από την Ιστορία στη Λογοτεχνία

Ο τάφος στον Μπουζέντο της Κάτω Ιταλίας

Δημήτριος Μπενέκος
Αν. Καθηγητής Λαογραφίας

Βρισκόμαστε στις αρχές του 400 μ.Χ. Ας δούμε τι συνέβαινε εκείνα τα χρόνια στην Ελλάδα και στην Ιταλία. Η πάλαι ποτέ κραταιά  και ένδοξη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ήταν χωρισμένη σε δύο ανεξάρτητα τμήματα, στο Ανατολικό και στο Δυτικό τμήμα της Αυτοκρατορίας, αλλά τόσο η Ελλάδα όσο και η Ιταλία δοκιμάζονταν σκληρά από τις επιθέσεις, τις επιδρομές και τις λεηλασίες των βαρβαρικών φύλων, που στο πέρασμά τους κατάστρεφαν και πυρπολούσαν τα πάντα.

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα του αναβρασμού και της ανασφάλειας, ο νεαρός αρχηγός των Βησιγότθων (Westgoten) Αλάριχος (Alarich),  κατάφερε να τους ξεσηκώσει σε εθνικό πόλεμο εναντίον της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (δηλ. εναντίον των Βυζαντινών). Οι Γότθοι, που είχαν εγκατασταθεί στη Weiterlesen