Διατροφή και καρδιοαγγειακές παθήσεις.

Σήμερα η πιό συχνή αιτία θανάτου των ανθρώπων είναι ομάδα νόσων που σαν κύρια αιτία έχει την αθηρωματική απόφραξη των αγγείων.Όλες αυτές οι αρρώστιες συνιστούν στην πραγματικότητα μία και την αυτή νοσηρή οντότητα, που συνίσταται σε απόφραξη των αρτηριών, που μεταφέρουν το αίμα από την καρδιά στους διαφόρους ιστούς.
H πλήρης απόφραξη μιας αρτηρίας της καρδιάς (στεφανιαία αγγεία) ονομάζεται έμφραγμα του μυοκαρδίου και είναι η συχνότερη σήμερα αιτία θανάτου. Εμφανίζεται με έντονο πόνο στο θώρακα ή στο άνω μέρος της κοιλίας (επιγάστριο), ιδρώτα, αγωνία, δύσπνοια, λιποθυμική προσβολή.
Περίπου οι μισοί ασθενείς πεθαίνουν πριν την εισαγωγή στο νοσοκομείο. Έτσι όσο και να βελτιωθούν αι επεμβατικαί δυνατότητες των καρδιολόγων και των καρδιοχειρουργών, η θνητότης είναι πολύ μεγάλη.
Πρίν την πλήρη απόφραξη όμως, συνήθως προηγείται στάδιο «μερικής» αποφράξεως που έχει συγκεκριμένα συμπτώματα που ονομάζουμε στηθάγχη και είναι ένδειξη υπαρχούσης αποφράξεως και επαπειλουμένου εμφράγματος.
Το στάδιο αυτό είναι σημαντικό, διότι η έγκαιρη διάγνωση μπορεί στην κυριολεξία να σώσει τον ασθενή. Η στηθάγχη είναι πόνος διαφόρου εντάσεως συνήθως συσφιγκτικού τύπου, εντοπιζόμενος συνήθως στο πρόσθιο μέρος του θώρακος. Δύναται όμως να εμφανίζεται οπουδήποτε επί του θώρακος ή επί της κοιλίας και πολλάκις τίθεται εσφαλμένα διάγνωση γαστρίτιδος.
Επίσης πολλάκις συγχέεται με πόνους μυοσκελετικούς και διαφεύγει έτσι η έγκαιρη διάγνωση που όμως είναι αποφασιστικής σημασίας.
Στον εγκέφαλο η πλήρης απόφραξη μιας αρτηρίας έχει σαν αποτέλεσμα το σύνδρομο που ονομάζουμε «εγκεφαλικό επεισόδιο».
Είναι βαρυτάτη νόσος και πολλάκις οδηγεί στον θάνατο ή αφήνει βαριά αναπηρία.
Συνήθως εμφανίζεται με απώλεια συνειδήσεως, συνοδευομένη από αφασικές και κινητικές διαταραχές.
Πρώιμα συμπτώματα ενδεικτικά μερικής αποφράξεως των αγγείων του εγκεφάλου είναι επεισόδια ζάλης, πονοκεφάλων, ή διαταραχές συγκεντρώσεως και μνήμης.
Η πλήρης απόφραξη περιφερικών αρτηριών έχει επίσης βαρύτατη κλινική εικόνα.
Συνήθως αφορά τα κάτω άκρα. Χαρακτηρίζεται από πόνο στο νοσούν άκρο, οίδημα, γάγγραινα και θάνατο του ασθενούς.
Της πλήρους αποφράξεως προηγείται και εδώ η μερική απόφραξη με κύριο σύμπτωμα τον πόνο κατά την βάδιση. (=διαλείπουσα χωλότης).
\Η κύρια αιτία αποφράξεως των αρτηριών που συνιστά και το κυρίως πρόβλημα είναι η αθηρωμάτωση.
Χαρακτηρίζεται από σχηματισμό των λεγομένων «αθηρωματωδών πλακών» στον έσω χιτώνα των αρτηριών με αποτέλεσμα μεγάλη ελάττωση του εύρους των αγγείων και ανάπτυξη των κλινικών συνδρόμων που ανέφερα ανωτέρω.
Προδιαθετικοί παράγοντες είναι το κάπνισμα, η δυσλιπιδαιμία, η υπέρταση, η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης, η ελάττωση της κινήσεως, κ.ά.
Η περαιτέρω μελέτη των παραγόντων αυτών και η σωστή τοποθέτηση του συγχρόνου ανθρώπου απέναντί των, πιστεύω ότι θα επηρεάσει θετικά στην πρόληψη των ανωτέρω παθήσεων. Η πρόληψη είναι ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος αντιμετωπίσεως των. Η διακοπή του καπνίσματος, η αύξηση της κινήσεως και η κατάλληλη διατροφή είναι τα κυριότερα όπλα που διαθέτει ο σημερινός άνθρωπος έναντι των παθήσεων αυτών.
Σέ ότι αφορά την διατροφή, τη μεγαλύτερη σημασία έχει η καταπολέμηση της παχυσαρκίας, η αποφυγή τροφών που περιέχουν πολύ νάτριο και η κατανάλωση τροφών που δεν περιέχουν μεγάλη ποσότητα χοληστερίνης.
Ενας γενικός κανόνας λέγει ότι οφέλιμο είναι κάθε τι που παράγεται από τη γή, κηπευτικά, λαχανικά, σαλάτες, δημητριακά, ενώ βλαβερό είναι κάθε τι που παράγεται από τα ζώα. Αυτό όμως είναι ένας γενικός κανόνας και δεν μπορεί να ακολουθηθεί 100%, αφού και τα ζωικά τρόφιμα έχουν τη δική τους σημασία και αποτελούν τμήμα της διατροφής του ανθρώπου. Σήμερα ισχύει ότι δεν υπάρχει κανένα τρόφιμο που να είναι απαγορευμένο υπό την προυπόθεση ότι η συνολική ποσότητα χοληστερίνης που περιέχεται στην ημερήσια τροφή, να μην ξεπερνά τα 300 mg.
Από τις ζωικές τροφές πρέπει να καταναλώνονται μικρές ποσότητες και να καταναλώνονται μαζί με τροφές φτωχές σε χοληστερίνη.
Τροφές πλούσιες σε χοληστερίνη είναι τα αυγά, το ζωικό λίπος, τα εντόσθια και τα λεγόμενα φρούτα της θάλασσας.
Το άπαχο κρέας περιέχει μεταξύ 70 και 90 mg χοληστερίνης πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο και όχι σε συνδυασμό με άλλα ζωικά προιόντα.
Τα αυγά περιέχουν αρκετή χοληστερίνη και δεν πρέπει να καταναλώνονται πάνω από 3 αυγά εβδομαδιαίως.
Αντίθετα τα φυτικά προιόντα δεν περιέχουν χοληστερίνη και έτσι πρέπει να αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής μας. Σε ότι αφορά τα γαλακτοκομικά, καλό είναι να προτιμώνται εκείνα που δεν περιέχουν μεγάλη ποσότητα λίπους.
Συγκρίνοντας τις διατροφικές συνήθειες των διαφόρων κοινωνικών ομάδων, δεν είναι δύσκολο να καταλήξει κάποιος στο συμπέρασμα, ότι το πλέον ευνοικό διαιτολογικό πρόγραμμα για την πρόληψη των καρδιοαγγειακών παθήσεων, είναι το προτεινόμενο από την Ορθόδοξη Ανατολική Χριστιανική Εκκλησία, που με το οριζόμενο πρόγραμμα νηστειών, περιορίζοντας την ποσότητα και διαφοροποιώντας την ποιότητα των τροφών, αποτελεί μια καλή ασπίδα προστασίας τόσο κατά της αθηρωματώσεως και της αποφράξεως των αγγείων, όσο και κατά της παχυσαρκίας.