Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά
Η ίδρυσή της, η λειτουργία της, οι προοπτικές της

Η Πρόεδρος της ΓΛΣ Άννα Βασιλειάδη-Δαρδάλη

της Μαίρης Κρητικού

Με αφορμή τις πρόσφατες αρχαιρεσίες στην Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά και μια προσπάθεια ανανέωσης που άρχισε κάνει θετική αίσθηση στα μέλη και στους φίλους του φορέα, σκεφτήκαμε να βρεθούμε κοντά τους και να μιλήσουμε μαζί τους. Η συνάντηση έγινε με την Πρόεδρο κα Άννα Βασιλειάδη (Δαρδάλη), Οικονομολόγο και χρόνια μέλος της ΓΛΣ, ως συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας αλλά και μεταφράστρια λογοτεχνίας, στον φιλόξενο χώρο των γραφείων τους , στην Αθήνα, οδός Μπουμπουλίνας 28.

H Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά ιδρύθηκε το 1955. Η αφορμή δόθηκε όταν μια παρέα από φίλες/συγγραφείς εξέφρασαν την επιθυμία να δημιουργηθεί μια «Συντροφιά» που θα προωθεί το παιδικό βιβλίο.  Αρκετά χρόνια μετά, το 1989, κι ενώ είχε ήδη μια δραστήρια πορεία,  η Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά αποκτάει κι επίσημα Καταστατικό με Ιδρυτικά Μέλη τις: Τατιάνα Σταύρου, Αγγελική Βαρελλά, Ζωή Κανάβα, Ιωάννα Αναγνώστου-Μπουκουβάλα, Αντιγόνη Χατζηθεοδώρου, Έφη Λελεάνου, Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, Φιλομήλα Βακάλη-Συρογιαννοπούλου, Διαλεχτή Ζευγώλη-Γλέζου, Ουρανία Διοματάρη, Μάγια Δρόσου, Μαρία Γουμενοπούλου, Μαρία Θεοχάρη, Ρένα Καρθαίου, Ήβη Σκανδαλάκη, Μαρία Μιρασγέζη, Κατερίνα Μουρίκη, Γιολάντα Πατεράκη, Γαλάτεια Παλαιολόγου, Γαλάτεια Σαράντη, Νίτσα Τζώργζογλου, Χρυσούλα Χατζηγιαννίου, Ντίνα Χατζηνικολάου, Θέτη Χορτιάτη, Λίτσα Ψαραύτη.

Υπήρχαν ωστόσο κάποιοι άλλοι φορείς/σύλλογοι που λειτουργούσαν ήδη για την προώθηση της παιδικής λογοτεχνίας;  Αν ναι, ποιος ήταν ο στόχος της ΓΛΣ και ποια η νέα πρόταση που έφερνε στο χώρο; 

Η Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά ήταν ο πρώτος φορέας, η πρώτη Συντροφιά που δημιουργήθηκε για την στήριξη και προώθηση της λογοτεχνίας για παιδιά. Εκ των πραγμάτων ο σκοπός της και οι δραστηριότητές της  ήταν μια νέα πρόταση για τον χώρο.

Από την ίδρυσή της, η ΓΛΣ προκηρύσσει, κάθε χρόνο, ένα διαγωνισμό συγγραφής παιδικού και εφηβικού βιβλίου. Μιλήστε μας γι’ αυτόν. Πώς μπορεί κάποιος να πάρει μέρος, υπάρχουν κάποιοι όροι;  Πώς γίνεται η αξιολόγηση;

Ο Λογοτεχνικός της Διαγωνισμός ήταν και από τις πρώτες δραστηριότητες της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς και φέρει πλέον το βάρος της ευθύνης και την αναγνώριση μιας πορείας 64 χρόνων.

Ο Διαγωνισμός απευθύνεται σε όλους τους ενήλικες που γράφουν για παιδιά και νέους, καθώς επίσης και σε σχολεία Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης για σχολικά έντυπα και σε φορείς που προωθούν την Φιλαναγνωσία.

Ξεκίνησε με διαφορετικές και λιγότερες κατηγορίες και στην πορεία των χρόνων διαμορφώθηκε ανάλογα με τις εποχές και τις αθλοθεσίες, έχοντας σήμερα 15 κατηγορίες συγγραφής, εικονογράφησης, ποίησης, σχολικού εντύπου.

Μπορεί οποιοσδήποτε να δει την Προκήρυξή μας στο ιστολόγιο της ΓΛΣ. Οι περισσότερες από τις κατηγορίες μας αθλοθετούνται από αναγνωρισμένους και αξιόπιστους στον χώρο εκδοτικούς οίκους (Ψυχογιός, Καστανιώτης, Κέδρος, Κόκκινη Κλωστή Δεμένη, Μίνωας, Μεταίχμιο, Ελληνοεκδοτική, Σαΐτης), οι οποίοι εμπιστεύονται την αντικειμενικότητα και τους υψηλούς στόχους της Συντροφιάς μας και τους ευχαριστούμε.

Οι επιτροπές μας είναι 5μελείς και οι υποψήφιοι δημιουργοί μάς είναι εντελώς άγνωστοι καθώς ο βασικότερος και πιο αυστηρός όρος συμμετοχής είναι η ανωνυμία. Τα στοιχεία του/της δημιουργού μας γίνονται γνωστά μόνον σε περίπτωση που διακριθεί ένα έργο. Τα στοιχεία των υπολοίπων συμμετοχών καταστρέφονται ενώπιον της κριτικής επιτροπής. Ο όρος αυτός είναι σημαντικός τόσο γιατί εξασφαλίζει την αντικειμενική κρίση της επιτροπής όσο και γιατί δίνει κουράγιο σε πολλούς νέους δημιουργούς που διαφορετικά δεν θα έπαιρναν το θάρρος να εμφανιστούν σε έναν καταξιωμένο διαγωνισμό.

Οι δημιουργοί πρέπει να είναι Έλληνες/Ελληνίδες ανεξαρτήτως χώρας κατοικίας, η γλώσσα ελληνική και τα κείμενα να διαδραματίζονται στην ελληνική πραγματικότητα και να είναι αυστηρά πρωτοεμφανιζόμενα. Αναζητούμε πρωτοτυπία και φρεσκάδα, αυτό το κάτι ιδιαίτερο που θα κάνει ένα έργο ξεχωριστό ώστε να διακριθεί από έναν τόσο παλαιό θεσμό και να βρει τον εκδοτικό του δρόμο.

Στην πορεία των ετών η Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά έχει αναδείξει μέσα από τους διαγωνισμούς της πολλούς συγγραφείς οι οποίοι συνέχισαν μιαν αξιόλογη πορεία.

Να αναφέρω ακόμη ότι μόνιμος αθλοθέτης μας επί σειρά ετών είναι και η Ιερά Μητρόπολη Νέας Σμύρνης με την κατηγορία «Αλησμόνητες πατρίδες του Μικρασιατικού ελληνισμού» ενώ υπάρχουν και ιδιώτες αθλοθέτες όπως η κ. Αγγελική Βαρελλά, η κ. Ελένη Μαυρουλίδου-Δάβαρη, η κ. Ζαχαρούλα Καραβά.

Ακόμη υπάρχει το τιμητικό βραβείο «Τατιάνα Σταύρου» που δίνεται σε συγγραφέα για το σύνολο του έργου του/της, κατόπιν απόφασης του Δ.Σ.

Μέσα στα 50 και πλέον, χρόνια που διεξάγεται ο διαγωνισμός υπάρχουν κάποια στατιστικά στοιχεία, ώστε να βγάλετε κάποια συμπεράσματα για την πορεία του; 

Σε όλη αυτήν την πορεία δεν υπάρχουν στατιστικά στοιχεία με την αυστηρή έννοια. Ενδεχομένως τώρα να δημιουργηθεί και κάποια τέτοια βάση αν και οι παράμετροι δεν είναι καθαρά αριθμητικοί και θα είναι δύσκολο να εξαχθούν αποτελέσματα με την στατιστική έννοια του όρου.

Υπάρχουν χρονιές που η συμμετοχή είναι μεγάλη και άλλες χρονιές που είναι πιο περιορισμένη. Η μεγάλη συμμετοχή δεν εξασφαλίζει οπωσδήποτε και την ποιότητα των έργων. Τα αποτελέσματα των διαγωνισμών δεν βγαίνουν με βάση πρώτος, δεύτερος, τρίτος κλπ. Για να πάρει κάποιο έργο την οποιαδήποτε διάκριση πρέπει να έχει υψηλές λογοτεχνικές προδιαγραφές. Υπάρχουν αρκετές φορές που δεν απονέμεται βραβείο και αρκετές φορές που δεν απονέμεται  καμία διάκριση.

Πάντως ο Διαγωνισμός συνεχίζει να ανακαλύπτει τα καλά στοιχεία και τα περισσότερα έργα που διακρίνονται, βρίσκουν και την εκδοτική οδό και αυτό είναι μεγάλη χαρά για μας. Νιώθουμε ότι η πορεία του Διαγωνισμού έχει ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει.

Πώς βλέπετε την εξέλιξη των κειμένων; Υπάρχει πρωτοτυπία;  Πώς χειρίζονται την γλώσσα οι νέοι συγγραφείς;

Η κάθε εποχή δημιουργεί από μόνη της τις ανάγκες για νέα θέματα. Βεβαίως υπάρχουν και θέματα που είναι διαχρονικά. Η πρωτοτυπία δεν έγκειται μόνο στο θέμα που θα επιλέξει ένας δημιουργός να επεξεργαστεί αλλά και στον τρόπο με τον οποίο θα το διαχειριστεί. Το πλήθος των συγγραμμάτων που ήδη κυκλοφορούν και το πλήθος των συμμετοχών, δυσκολεύει το θέμα της πρωτοτυπίας. Μερικά θέματα είναι χιλιοειπωμένα και δεν έχουν κάτι άλλο να πουν.

Αυτό που παρατηρούμε στα σίγουρα, είναι ότι στην πληθώρα των συμμετοχών δυστυχώς τα έργα δεν έχουν δουλευτεί όσο θα έπρεπε. Είναι γεμάτα ορθογραφικά λάθη, ασυνταξίες, πάσχουν από σημεία στίξης, έχουν σοβαρά γραμματικά λάθη. Επίσης οι δημιουργοί μπερδεύουν τις κατηγορίες, δεν έχουν ξεκάθαρη αντίληψη της κατηγορίας στην οποία διαγωνίζονται όπως και της ηλικιακής ομάδας στην οποία επιλέγουν να απευθυνθούν.

Παρ’ όλα αυτά πάντα υπάρχουν φρέσκες ιδέες ή ένας φρέσκος τρόπος με τον οποίο μπαίνει μια ιδέα στο χαρτί. Είναι μεγάλη ικανοποίηση μέσα στην πληθώρα των συμμετοχών να ανακαλύπτουμε αυτά που ξεχωρίζουν, πραγματικά χαιρόμαστε όταν συμβαίνει αυτό.

Υπάρχουν κάποιοι σημαντικοί σταθμοί στην πορεία της ΓΛΣ που θα θέλατε να αναφέρετε;

Θεωρώ ότι όλη η πορεία της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς είναι μια εξαιρετικά σημαντική πορεία. Ιδρύθηκε και συστάθηκε από μεγάλα ονόματα της ελληνικής λογοτεχνίας για παιδιά και νέους και ανέδειξε εξίσου τρανταχτά ονόματα στην δράση της.

Ελπίζουμε να συμβάλλουμε κι εμείς θετικά ώστε η πορεία αυτή να συνεχίσει να είναι σημαντική.

 Ποιοι είναι οι στόχοι του νέου Διοικητικού Συμβουλίου για τα επόμενα χρόνια;

Οι στόχοι του νέου Διοικητικού Συμβουλίου θα χρειαστούν αρκετή δουλειά, προσπάθειες και πείσμα. Θέλουμε να δούμε ξανά την Συντροφιά μας ενεργή και δραστήρια, να φέρουμε τα μέλη μας πιο κοντά μεταξύ τους και η στήριξη και προώθηση της λογοτεχνίας για παιδιά κι εφήβους να γίνει πιο έμπρακτη και πιο εμφανής. Θέλουμε να δούμε την Συντροφιά μας να κάνει το επόμενο βήμα και να δραστηριοποιείται τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Ήδη για την επερχόμενη Τελετή Απονομής του Λογοτεχνικού μας Διαγωνισμού θα φιλοξενήσουμε και θα αγκαλιάσουμε έμπρακτα τα παιδιά της Κιβωτού του Κόσμου, και θα ακολουθήσει και άλλη εκδήλωση.

Υπάρχουν κατά νου αρκετά σχέδια και δράσεις τα οποία θα ανακοινώνονται όταν θα είναι εφικτή η υλοποίησή τους. Και βεβαίως, είμαστε ανοιχτές σε προτάσεις και ιδέες στις οποίες η Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά μπορεί να συμπράξει για τους σκοπούς για τους οποίους συστάθηκε.

Θέλετε να προσθέσετε κάτι που δεν σας  το ρωτήσαμε;

Δεν νομίζω ότι παραλείψατε κάτι, αν και θα μπορούσαμε να μιλάμε για ώρες για την Συντροφιά. Αυτό που θα ήθελα να προσθέσω είναι ότι παραλαμβάνουμε μια μεγάλη και σημαντική κληρονομιά και νιώθουμε ευλογημένες που σημαντικά από τα ιδρυτικά μας μέλη είναι ακόμα όχι απλά εν ζωή, αλλά και με πλήρη δραστηριότητα ώστε να μας καθοδηγούν και να μας στηρίζουν στα νέα μας ανοίγματα. Είναι πολύ σημαντικό για εμάς να νιώθουμε την συναίνεση, τη στήριξη και τον ενθουσιασμό τους στα επόμενα βήματα.

Όπως γνωρίζετε το TRIGONO.info είναι εφημερίδα της Ομογένειας. Θέλετε να στείλετε ένα μήνυμα στους Ομογενείς μας, στις Ελληνίδες και στους Έλληνες της Διασποράς;

Σε μια εποχή που η παγκοσμιοποίηση παίρνει πλέον σημαντικές διαστάσεις, είναι συγκινητικό να βλέπουμε το χρώμα του τόπου μας να παραμένει αναλλοίωτο τόσο στη χώρα μας, όσο και όπου υπάρχει ομογένεια. Ας διαφυλάξουμε τη γλώσσα μας, την ιστορία μας, τον πολιτισμό μας και ό,τι μας κάνει ξεχωριστούς, με κάθε ευγενή τρόπο.

Σας ευχαριστούμε πολύ!

Τα μέλη του Δ.Σ. με την Επίτιμη Πρόεδρο Αγγελική Βαρελλά

Για περισσότερες πληροφορίες για την Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά:

http://womensliteraryteam.com/
http://womensliteraryteam.blogspot.gr/