Ευαγγελισμός και Πάσχα

image description

Μετάφαση από το πρωτότυπο

Κάθε χρόνο η γιορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου πέφτει στη Σαρακοστή, ακόμη και μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα ή και στο Πάσχα το ίδιο μπορεί να πέσει. Και οι δοξολογίες της Παναγίας, οι οποίες μας προετοιμάζουν για αυτή τη γιορτή σφραγίζουν με ιδιαίτερη λάμψη τις Παρασκευές της Σαρακοστής, οι οποίες είναι αυστηρές μέρες νηστείας.

Αυτό μπορεί κανείς να το δεχτεί έτσι όπως είναι, με τη γνώση ότι οι γιορτές πρέπει να γιορτάζονται καθώς πέφτουν. Αφού φυσικά κανένας πατέρας της εκκλησίας δεν έβαλε εθελοντικά αυτές τις γιορτές κοντά, ώστε να εκφράσει κάποιο συγκεκριμένο συσχετισμό ή νόημα. Ευαγγελισμός, η αναγγελία του Αρχάγγελου Γαβριήλ προς την Υπεραγία Θεοτόκο, λαμβάνει χώρα, σύμφωνα με τους βιολογικούς κανόνες, εννέα μήνες πριν τη Γέννηση του Χριστού τα Χριστούγεννα και έτσι πέφτει στις ημέρες λίγο πριν την ανοιξιάτικη ισημερία, κατά την οποία ορίζεται και η γιορτή του Πάσχα, την πρώτη Κυριακή μετά την ανοιξιάτικη πανσέληνο.

Και όμως αποκαλύπτεται ένα βαθύτερο νόημα στη σύμπτωση τόσο διαφορετικών γιορτών. Είναι ο ένας Χριστός και η μία θεραπευτική δράση του Χριστού, η οποία μνημονεύεται και γιορτάζεται στις διαφορετικές αυτές γιορτές του εκκλησιαστικού έτους. Στις διαφορετικές αυτές γιορτές του Κυρίου γιορτάζονται επιμέρους πτυχές της πίστης στον ένα Χριστό, παρατηρείται το ένα μυστήριο του Χριστού από διάφορες πλευρές. Στη Θεία Λειτουργία τα πάντα έρχονται σε επαφή και κοιτάζονται όπως κάτω από ένα φακό: «Λαμβάνοντας υπόψη … όλα όσα έχουν συμβεί για εμάς: το σταυρό, τον τάφο, την Ανάσταση την τρίτη ημέρα, την ανάβαση στον ουρανό, το κάθισμα δεξιά, και την ένδοξη Δευτέρα Παρουσία». Ναι, ακόμη και η αναμενόμενη επιστροφή του Χριστού και η εκκρεμής Δευτέρα Παρουσία είναι ήδη εισηγμένες στη διαχρονικότητα του Θεού.

Η ανάκληση χρονικών γεγονότων του απώτερου παρελθόντος σε μια στιγμή λαμβάνει χώρα σε κάθε γιορτή. «Σήμερα είναι η αρχή της σωτηρίας μας και η αποκάλυψη του μυστηρίου της αιωνιότητας. Υιός του Θεού, γίνεται Υιός της Παρθένου …» ψάλλει η εκκλησία για ένα ιστορικό συμβάν πριν από 2000 χρόνια. Όχι „Σήμερα ήταν η αρχή …“ διατυπώνει ο ύμνος, αλλά το συμβάν βιώνεται ως παρόν στο σήμερα της εκκλησιαστικής ζωής: Σήμερα „είναι“ η αρχή.

Στην αιωνιότητα του Θεού δεν υπάρχει παρελθόν, παρόν ή μέλλον, και στην εκκλησιαστική πραγμάτωση δεν συμβαίνει μια αναδρομική ανάμνηση, αλλά μια πραγματική εμπειρία της αλήθειας.

Δεν είναι μόνο η ανάμνηση που εξακολουθεί να ισχύει σήμερα, αλλά το ίδιο το γεγονός, το οποίο εκτείνεται πέρα από την ημερολογιακή ημερομηνία. Πράγματι με τον Ευαγγελισμό συμβαίνει κάτι με κάθε άτομο και με όλη την ανθρωπότητα, τουλάχιστον αν η πρόταση των Αγίων Πατέρων Κύριλλο, Αθανασίο, Ειρηναίο και άλλων αληθεύει, ότι «ο Θεός έγινε άνθρωπος, ώστε ο άνθρωπος να αποθεώθει.» Τότε η αρχή της ενσάρκωσης του Χριστού κατά τον Ευαγγελισμό στη Ναζαρέτ δεν έχει μόνο ορισμένη σημασία για τον καθένα, αλλά είναι επίσης η αρχή της θεοποίησης του ανθρώπου και της θεραπείας της διαταραγμένης σχέσης μεταξύ του Θεού και του ανθρώπου από την πρώτη αμαρτία στον παράδεισο.

Τίποτα άλλο από αυτή τη θεραπεία της σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό, γιορτάζει η εκκλησία το ίδιο το Πάσχα, αφού ο Χριστός με την Ανάστασή Του βγάζει τον Αδάμ – και κατά συνέπεια όλη την ανθρωπότητα – από το θάνατο και τον παίρνει μαζί του στην Ανάστασή Του. «Την κοινήν Ανάστασιν προ του σου Πάθους πιστούμενος, εκ νεκρών ηγειρας τον Λάζαρον, Χριστέ ο Θεός…» η εκκλησία ψάλλει το Σάββατο του Λαζάρου, για να εξηγήσει ότι η Ανάσταση του Χριστού δεν ήταν μια προσωπική πράξη του Θεού έναντι στον εκλεκτό Του, αλλά ένα θεραπευτικό γεγονός για τους ανθρώπους, ώστε όλοι με το Χριστό και την Ανάστασή Του να φτάσουν στον Πατέρα, όπως εξηγεί ο Αγ. Απόστολος Παύλος: «Όπως ο Χριστός αναστήθηκε από τους νεκρούς με τη δόξα του Πατέρα, έτσι θα πρέπει κι εμείς να περπατάμε σε μια νέα ζωή … αν έχουμε πεθάνει μαζί με τον Χριστό, πιστεύουμε, ότι θα ζήσουμε μαζί του.» (Rom 6,4,8).